UBMTA 2.0

พอกลับมาอยู่ที่ประเทศไทยก็รู้สึกคิดถึงตารางเวลารถที่พบเห็นในต่างประเทศอย่างจับใจ มันช่วยให้ชีวิตเราง่ายขึ้นมาก และก็สะดวกในการวางแผนการเดินทางขึ้นเยอะ ผมทราบดีว่าประเทศไทยคงยังไม่สามารถประกันเวลารถเมล์ได้อย่างมีประสิทธิภาพเท่าไร (เพราะรถติดเกิน รวมถึงเส้นทางเดินรถที่ไม่เหมาะสมในการจัดทำตารางเวลา) แต่เราก็ยังพอจะมีความหวังบ้างที่จะทำตารางเดินรถขึ้นมาเสียหน่อย

ในต่างประเทศ ผมเห็นตารางเวลาเดินรถ 2 แบบ แบบที่หนึ่งจะเป็นตารางเวลาที่ระบุว่าใน 1 ชั่วโมงนั้น มีรถสายอะไรปลายทางไปไหน (เงื่อนไขเดินรถอย่างไร) มาถึงป้ายตอนกี่นาฬิกา ส่วนอีกแบบที่พบเห็นคือ เป็นตารางเวลาของรถแต่ละสายแปะไว้ประจำป้ายรถเมล์ซึ่งตารางนี้จะบอกว่ารถสายดังกล่าวจะเดินรถมาถึงในนาทีที่เท่าไรบ้าง ซึ่งก็ค่อนข้างสะดวกถ้ามีเป้าหมายชัดเจนว่าอยากจะเดินทางด้วยรถสายไหน (ต่างจากแบบแรกที่เน้นจุดหมายปลายทางเป็นหลักโดยอาจจะไม่ต้องมีความรู้เรื่องสายรถมากนัก) และที่เด็ดไปกว่านั้นคือ สามารถคำนวณเวลาไปถึงป้ายถัดไปได้ทันที (มีตัวเลขเวลาระบุไว้บนตาราง)

สำหรับประเทศไทย ผมคิดว่าคงต้องทำแยกเป็นส่วนๆ ตารางเวลาประจำป้ายรถเมล์ใช้แบบแรกน่าจะดี แต่อาจจะไม่จำเป็นต้องระบุถึงขั้นนาทีที่เท่าไร เพียงแค่ระบุว่าในชั่วโมงนี้ จะมีรถสายอะไรผ่านมาบ้าง ความถี่กี่คันก็น่าจะเพียงพอ อย่างน้อยเราจะได้พอทราบว่าช่วงเวลานี้มีรถสายไหนให้บริการบ้าง ถ้าไม่มีแล้วจะได้ไม่ต้องรอ ขึ้นสายอื่นไปแทนได้ ส่วนบนตัวรถอาจจะมีการคำนวณเวลาเดินรถคร่าวๆ แปะไว้เพื่อความสะดวกของผู้โดยสารในการนัดหมายการเดินทางได้ ถึงแม้ว่าจะผิดพลาดเยอะ แต่อย่างน้อยก็พอจะมีอะไรอ้างอิงได้บ้างแหละ

แต่ทั้งนี้ทั้งนั้น ถ้าทำตารางเวลาเดินรถแล้ว เราต้องสามารถบังคับให้พนักงานขับรถ ไม่ขับรถแซงกันในสายรถเดียวกันให้ได้ เพื่อเป็นการบังคับให้พนักงานขับรถทิ้งช่วงระยะเวลาได้สม่ำเสมอซึ่งอาจจะนำมาสู่ตารางเดินรถที่คาดเดาเวลาได้ในอนาคต (ซึ่งก็ต้องอาศัยหลายๆ มาตรการ เพราะบางคนอาจจะแกล้งขับลากทำให้รถคันอื่นๆ ที่ตามมาอยู่ใกล้ประชิดกันเกินไป ซึ่งสามารถแก้ไขได้โดยที่บังคับช่วงเวลาเดินรถขึ้นกับระยะทางแต่ละสาย หากมาล่าช้าเกินไปโดยไม่มีเหตุผลอันสมควรก็สมควรจะถูกลงโทษได้ ทำนองเดียวกันหากมาถึงเร็วเกินไปก็ต้องถูกลงโทษเพราะแปลว่าไม่ได้คิดจะรับผู้โดยสารเลย

แต่ถ้าบังคับเรื่องเวลาได้ การแค่บังคับให้ปิดประตูก่อนรถเคลื่อนที่ก็ไม่น่าจะเป็นเรื่องยาก แต่เห็นกี่คนต่อกี่คนก็ยังไม่เห็นจะยอมทำกันให้ได้เสียที ต้องออกรถแล้วประตูจึงจะปิด (ไม่รู้ว่าด้วยแรงกดปิด หรือมันไหลมาปิดเอาเอง